Zo heurt ‘t

Met verwondering kan ik kijken naar programma’s waarin mensen beoordeeld worden op hun kleding, woninginrichting, of vul maar in. Of het nou mensen van de straat zijn, of professionals die strijden om een eretitel. Wat mij fascineert is dat één persoon (de beoordelaar) ronduit kan zeggen of iets ‘kan’ of niet. Waarnaar de toehoorder zich dan schikt. Er kan gelachen worden om een kledingstuk, waarbij de beoordeelde gelaten mee giechelt. Ja, hij of zij weet ook wel dat het eigenlijk niet ‘kan’.

Pompoenhummus

Zoals bij de pompoenhummus, die een chefkok maakte voor Gordon Ramsay. Gordon ging, zoals hem betaamt, helemaal los op het malle idee van hummus met pompoen. Aan het einde van de aflevering had de chefkok goddank het licht gezien en kon er zelf ook om lachen dat hij pompoenhummus durfde te maken. Wat een gekkie was hij toch! Pompoenhummus is tegenwoordig onder andere verkrijgbaar in de supermarkt, bij de slaatjes en borrelhapjes.

Of pofbroek?

Wat ik hiermee maar wil zeggen: hoezo kan iets op een bepaald moment echt niet en op het volgende moment echt wel? Wie bepaalt dat? En, nog belangrijker: waarom houdt de grote massa zich hieraan? Ik bedoel, als ik morgen in een pofbroek met kanten randjes rondloop en tegen iedereen verkondig dat het de nieuwe mode is, gaat dat echt niet aanslaan. Althans, daar ga ik even vanuit.

Aspiratiegroepen en volgers

Het heeft natuurlijk te maken met het fenomeen dat in de psychologie de ‘aspiratiegroep’ genoemd wordt. Dit is de groep mensen waar jij bij wilt horen; jij wilt net zo zijn als hen. Daarbij kijk je naar de kenmerken van die groep (of individu) en concludeert, al dan niet bewust: ‘als ik dat kenmerk heb, ben ik net zo succesvol als zij’. Dat succes kan alle denkbare vormen aannemen. Een bekend verschijnsel hiervan is wanneer mensen de laatste mode volgen. Maar het kan ook dat iemand bijvoorbeeld de stijl kopieert van een spirituele goeroe, in een poging iets van diens innerlijk licht zelf te kunnen bezitten.

Wat mij boeit is waaròm we massaal kijken naar zo’n aspiratiegroep of -persoon. Dat moet wel betekenen dat wij vinden dat er iets mist in onszelf, toch? Het is zo gebruikelijk, dat het kennelijk iets is wat in de meeste mensen zit. Dus vinden waarschijnlijk veel mensen zichzelf niet goed genoeg zoals ze zijn. Misschien is het iets concreets, zoals overgewicht. Misschien is het iets vaags, zoals een gevoel van onbehagen. Voor een deel vraagt het een zoektocht in jezelf, wat je tot ‘volger’ maakt. Voor een ander deel kan ik een algemene oorzaak aanwijzen.

Ja zuster, nee zuster

Die oorzaak is de vorming van de mens door de eeuwen heen. Vooral vroeger was het gebruikelijk dat je blind gehoorzaamde. Eerst aan je ouders, later aan je baas en altijd aan de overheid, dokter en andere geschoolden. Het beeld werd gecreëerd dat je de wijsheid over jouzelf bij een ander moest halen. Die weet hoe het moet en wat goed voor je is. Het is een training van de hersenen, waarbij genoeg herhaling ervoor zorgt dat de hersenen op die manier de hele wereld gaan zien. Je ziet een tv-programma waarbij iemand in een witte jas zegt “dit is goed voor jou” en automatisch denken je hersenen: dat moet wel kloppen, want zo werkt de wereld.

Dit principe is enorm uitgebuit door bedrijven. Dit doen ze door jou een succesvol persoon te tonen en daarbij te vertellen dat je hun product nodig hebt om net zoals die persoon te worden. Of ze zetten inderdaad een man in een witte jas neer (liefst slank, grijzend en met symmetrisch gezicht), die jou glimlachend vertelt dat het product goed is voor jou. De commerciële wereld is een constant getrek: ‘kijk hier, je geluk zit in dit snoepje!’ ‘Kijk hier, je succes zit in dit zelfhulpboek!’ Jouw getrainde brein draait overuren om te verzamelen wat jou gelukkig moet maken. Tot je je bewust wordt van dit proces.

Geschikt gereedschap?

En dat proces is: je wordt uit jezelf gelokt en verleert als het ware om op je eigen wijsheid af te gaan. Eén van de inzichten die ik mee naar huis nam na een retraite waarin met het Ayahuasca medicijn gewerkt werd, was: het zit in mijzelf. Wat ik ook zoek. Hoe hard de buitenwereld ook roept dat repen met chocola-, pinda- en karamelvulling mij goede energie geven; als mijn lichaam aangeeft dat dit niet zo is, dan is dàt hetgeen dat telt. Want je bent hier op aarde om jouw eigen unieke pad te bewandelen. Niemand weet hoe dat pad gaat en wat er allemaal op dat pad te vinden is. Laat staan wat voor gereedschap je nodig hebt om op dat pad te lopen.

Dat wetende, kan je natuurlijk wel nieuwsgierig zijn naar de wereld om je heen. Hoe pakt die spirituele goeroe het aan, of die succesvolle modeontwerper? Wat kan ik gebruiken van hun levenservaring en kennis? Het verschil is dat wat je waarneemt nu via jouw eigen kompas gaat. Past het bij mij? Draagt het bij aan mijn geluk, of succes? Hoe betrouwbaar is deze persoon eigenlijk? Heeft hij of zij misschien andere belangen dan mij helpen?

Kaart voor de van binnenuit-route

Omdat onze maatschappij zo gericht is op het van buitenaf proberen geluk te vinden, kan het lastig zijn als je de ‘van binnenuit-route’ wilt bewandelen. Mijn advies: beperk de informatiestroom van de buitenwereld. Door bijvoorbeeld niet meer dan een halfuur per dag op sociale media te zitten. Door niet naar het nieuws te kijken (zoals ik eerder al deelde klopt er meestal toch geen barst van). We geven al die mensen met aanzien zelf dat aanzien, door gewicht te geven aan hun woorden. De keuze die je hebt is om dat niet (meteen) te doen.

Een tweede advies: zoek geregeld de stilte op. Wandel in de natuur, mediteer een paar minuten, bijvoorbeeld als je op de wc zit, of wacht tot het eten klaar is. Stel vragen in jezelf en zie hoe het antwoord na verloop van tijd vanzelf in je opkomt. Want al die hart-emoji’s, die “joy” parfum, die jezelf-lekker-verwennen-nieuwe-broek, dat altijd op de vrijmibo aanwezig zijn… Ze kunnen je hart even raken, maar je hart echt vullen kan alleen als je naar binnen keert en ziet: waarmee wil mijn hart eigenlijk gevuld worden?

Op mijn Facebookpagina deel ik geregeld tips over hoe je meer vanuit je eigen wijsheid kunt leven (ik weet hoe paradoxaal dat klikt, dus het advies is om mijn tips vooral via jouw eigen kompas te laten gaan). Ik ga ook graag samen met jou hiermee aan de slag via individuele (kinder-)coachingsessies. Neem gerust contact op voor meer informatie.