Zo heurt ‘t

Met verwondering kan ik kijken naar programma’s waarin mensen beoordeeld worden op hun kleding, woninginrichting, of vul maar in. Of het nou mensen van de straat zijn, of professionals die strijden om een eretitel. Wat mij fascineert is dat één persoon (de beoordelaar) ronduit kan zeggen of iets ‘kan’ of niet. Waarnaar de toehoorder zich dan schikt. Er kan gelachen worden om een kledingstuk, waarbij de beoordeelde gelaten mee giechelt. Ja, hij of zij weet ook wel dat het eigenlijk niet ‘kan’.

Pompoenhummus

Zoals bij de pompoenhummus, die een chefkok maakte voor Gordon Ramsay. Gordon ging, zoals hem betaamt, helemaal los op het malle idee van hummus met pompoen. Aan het einde van de aflevering had de chefkok goddank het licht gezien en kon er zelf ook om lachen dat hij pompoenhummus durfde te maken. Wat een gekkie was hij toch! Pompoenhummus is tegenwoordig onder andere verkrijgbaar in de supermarkt, bij de slaatjes en borrelhapjes.

Of pofbroek?

Wat ik hiermee maar wil zeggen: hoezo kan iets op een bepaald moment echt niet en op het volgende moment echt wel? Wie bepaalt dat? En, nog belangrijker: waarom houdt de grote massa zich hieraan? Ik bedoel, als ik morgen in een pofbroek met kanten randjes rondloop en tegen iedereen verkondig dat het de nieuwe mode is, gaat dat echt niet aanslaan. Althans, daar ga ik even vanuit.

Aspiratiegroepen en volgers

Het heeft natuurlijk te maken met het fenomeen dat in de psychologie de ‘aspiratiegroep’ genoemd wordt. Dit is de groep mensen waar jij bij wilt horen; jij wilt net zo zijn als hen. Daarbij kijk je naar de kenmerken van die groep (of individu) en concludeert, al dan niet bewust: ‘als ik dat kenmerk heb, ben ik net zo succesvol als zij’. Dat succes kan alle denkbare vormen aannemen. Een bekend verschijnsel hiervan is wanneer mensen de laatste mode volgen. Maar het kan ook dat iemand bijvoorbeeld de stijl kopieert van een spirituele goeroe, in een poging iets van diens innerlijk licht zelf te kunnen bezitten.

Wat mij boeit is waaròm we massaal kijken naar zo’n aspiratiegroep of -persoon. Dat moet wel betekenen dat wij vinden dat er iets mist in onszelf, toch? Het is zo gebruikelijk, dat het kennelijk iets is wat in de meeste mensen zit. Dus vinden waarschijnlijk veel mensen zichzelf niet goed genoeg zoals ze zijn. Misschien is het iets concreets, zoals overgewicht. Misschien is het iets vaags, zoals een gevoel van onbehagen. Voor een deel vraagt het een zoektocht in jezelf, wat je tot ‘volger’ maakt. Voor een ander deel kan ik een algemene oorzaak aanwijzen.

Ja zuster, nee zuster

Die oorzaak is de vorming van de mens door de eeuwen heen. Vooral vroeger was het gebruikelijk dat je blind gehoorzaamde. Eerst aan je ouders, later aan je baas en altijd aan de overheid, dokter en andere geschoolden. Het beeld werd gecreëerd dat je de wijsheid over jouzelf bij een ander moest halen. Die weet hoe het moet en wat goed voor je is. Het is een training van de hersenen, waarbij genoeg herhaling ervoor zorgt dat de hersenen op die manier de hele wereld gaan zien. Je ziet een tv-programma waarbij iemand in een witte jas zegt “dit is goed voor jou” en automatisch denken je hersenen: dat moet wel kloppen, want zo werkt de wereld.

Dit principe is enorm uitgebuit door bedrijven. Dit doen ze door jou een succesvol persoon te tonen en daarbij te vertellen dat je hun product nodig hebt om net zoals die persoon te worden. Of ze zetten inderdaad een man in een witte jas neer (liefst slank, grijzend en met symmetrisch gezicht), die jou glimlachend vertelt dat het product goed is voor jou. De commerciële wereld is een constant getrek: ‘kijk hier, je geluk zit in dit snoepje!’ ‘Kijk hier, je succes zit in dit zelfhulpboek!’ Jouw getrainde brein draait overuren om te verzamelen wat jou gelukkig moet maken. Tot je je bewust wordt van dit proces.

Geschikt gereedschap?

En dat proces is: je wordt uit jezelf gelokt en verleert als het ware om op je eigen wijsheid af te gaan. Eén van de inzichten die ik mee naar huis nam na een retraite waarin met het Ayahuasca medicijn gewerkt werd, was: het zit in mijzelf. Wat ik ook zoek. Hoe hard de buitenwereld ook roept dat repen met chocola-, pinda- en karamelvulling mij goede energie geven; als mijn lichaam aangeeft dat dit niet zo is, dan is dàt hetgeen dat telt. Want je bent hier op aarde om jouw eigen unieke pad te bewandelen. Niemand weet hoe dat pad gaat en wat er allemaal op dat pad te vinden is. Laat staan wat voor gereedschap je nodig hebt om op dat pad te lopen.

Dat wetende, kan je natuurlijk wel nieuwsgierig zijn naar de wereld om je heen. Hoe pakt die spirituele goeroe het aan, of die succesvolle modeontwerper? Wat kan ik gebruiken van hun levenservaring en kennis? Het verschil is dat wat je waarneemt nu via jouw eigen kompas gaat. Past het bij mij? Draagt het bij aan mijn geluk, of succes? Hoe betrouwbaar is deze persoon eigenlijk? Heeft hij of zij misschien andere belangen dan mij helpen?

Kaart voor de van binnenuit-route

Omdat onze maatschappij zo gericht is op het van buitenaf proberen geluk te vinden, kan het lastig zijn als je de ‘van binnenuit-route’ wilt bewandelen. Mijn advies: beperk de informatiestroom van de buitenwereld. Door bijvoorbeeld niet meer dan een halfuur per dag op sociale media te zitten. Door niet naar het nieuws te kijken (zoals ik eerder al deelde klopt er meestal toch geen barst van). We geven al die mensen met aanzien zelf dat aanzien, door gewicht te geven aan hun woorden. De keuze die je hebt is om dat niet (meteen) te doen.

Een tweede advies: zoek geregeld de stilte op. Wandel in de natuur, mediteer een paar minuten, bijvoorbeeld als je op de wc zit, of wacht tot het eten klaar is. Stel vragen in jezelf en zie hoe het antwoord na verloop van tijd vanzelf in je opkomt. Want al die hart-emoji’s, die “joy” parfum, die jezelf-lekker-verwennen-nieuwe-broek, dat altijd op de vrijmibo aanwezig zijn… Ze kunnen je hart even raken, maar je hart echt vullen kan alleen als je naar binnen keert en ziet: waarmee wil mijn hart eigenlijk gevuld worden?

Op mijn Facebookpagina deel ik geregeld tips over hoe je meer vanuit je eigen wijsheid kunt leven (ik weet hoe paradoxaal dat klikt, dus het advies is om mijn tips vooral via jouw eigen kompas te laten gaan). Ik ga ook graag samen met jou hiermee aan de slag via individuele (kinder-)coachingsessies. Neem gerust contact op voor meer informatie.

Haast leven

De kans is groot dat velen die dit blog zien, binnen een paar seconden afhaken. Sommigen zullen het diagonaal doornemen en slechts een enkeling zal er rustig voor gaan zitten. Tekenend voor de maatschappij van nu. Hoeveel mensen maken echt contact met hun voedsel, voor ze het in hun mond stoppen? Hoeveel mensen ervaren hoe ze in de auto zitten? Hoeveel mensen kijken bewust naar iemands ogen tijdens een gesprek? Hoe komt het toch dat we het echte contact met het leven steeds mislopen?

Haast

We hebben haast. Er moet nog zoveel gebeuren! We hebben zoveel deadlines en afspraken! De klok tikt genadeloos door, terwijl wij als een bezetene achter de wijzers aanrennen. Tijdens een festival waar ik vorig jaar was, maakte iemand de opmerking: ‘wat is tijd? Wijzers die in een rondje gaan. Lekker belangrijk.’ De cijfers op de klok zeggen eigenlijk niks; de betekenis ervan is een afspraak die we met elkaar hebben gemaakt. Het is een afspraak om iets buiten onszelf te laten bepalen waar we behoefte aan hebben (etenstijd) en wat we moeten doen (beginnen met werken). Binnen deze afspraak zijn talloze sub-afspraken gemaakt. Als alle cijfers één keer geweest zijn, moet je op z’n minst dit en dat en zus en zo gedaan hebben. De kleine wijzer moet nog niet voorbij het cijfer van een afgesproken tijd zijn, anders ben je een slecht mens, als je er dan nog niet bent. Voordat er x-cijfers geweest zijn, moet je toch wel terug geappt hebben. Er zijn zo ontzettend veel sub-afspraken, dat het gewoon niet binnen dat cirkeltje past!

Ongeschreven gejaagdheid

Laten we eens nader kijken naar die sub-afspraken. Van de meesten is geen tastbaar contract opgesteld. Toch heerst het gevoel dat we ons eraan moeten houden; zoals dat je binnen zoveel tijd iemand terug appt. En dat je je boodschappen zo vlug mogelijk in je tas doet na het afrekenen. Dat de snelste zijn sowieso een van de beste dingen is die je kunt bereiken (denk bijvoorbeeld aan sport). Zo jagen we onszelf ons graf in, grof gezegd. Wat is de kwaliteit van ons leven in tussentijd, als we (bijna) nooit de rust nemen om het leven echt te ervaren?

Zentijd

Ik heb bewondering voor wijze boeddhisten en andere verlichte types. Ze bewegen zich bewust en langzaam, praten alsof ze elk woord doorleven en zorgvuldig kiezen, zijn enorm wijs en schijnen niets nodig te hebben om zich buitengewoon gelukkig te voelen. Weet je wat het indrukwekkende ervan is? Dat het mensen zijn, net als jij en ik. Wij hebben dat ook in ons, alleen onze (Westerse) maatschappij is zo gecreëerd dat dit niet meer de norm is. Het is eigenlijk zo simpel: je hoeft alleen maar rustiger te bewegen, zorgvuldiger te praten en meer niets te doen. Gaan er al alarmbellen af bij jou?

Kinderen in overlevingsstand

Dat komt omdat dat niet de staat is waarin jij leeft. Kijk eens naar de kinderen van nu: ze gaan van externe prikkel naar externe prikkel: school, kinderopvang, sport, muziek, tablet, TV, telefoon… Kim John Payne, auteur van diverse kinderboeken over simpeler opvoeden, had door een neuroloog laten berekenen of kinderen zouden wennen aan die overload aan prikkels. Het antwoord was ja. Over zo’n 1.000 jaar. Dat betekent dat in tussentijd de kinderen continu in een vecht-of-vlucht modus zitten. Ze leven het leven dat ze helemaal niet aan kunnen, dus gaat het brein automatisch in de overlevingsstand. Gevolg daarvan is dat ze niet bij hun empathische, zachte, creatieve brein kunnen. Ze reageren impulsief en gericht op het overleven van het moment. Hard en klaar om te vechten of vluchten. Ontwikkel dan maar eens je volledige potentieel! Die staat van zijn neemt een kind uiteraard mee in volwassenheid -er komt immers tussendoor normaal gesproken geen moment waarin het anders wordt. Kortom: je staat in overlevingsstand, dus het laatste wat je systeem wil is een rustige, aandachtige boeddha zijn.

Waarom het roer om?

Waarom zou je dan wel die rustige, aandachtige boeddha in jezelf willen vinden? Om je ontspannen, creatief, veilig en blij te voelen. Om jezelf volledig te kunnen ontplooien. Om een leuker medemens te zijn. Om je leven echt te léven. Zoals gezegd kan dit allemaal niet als je in je (daar is ‘ie weer) reptielenbrein rondhangt, die je helpt de hysterie van alledag te overleven. Burnouts en chronische ziektes liggen op de loer. Stress is immers de beste ziekmaker die je kan bedenken.Je kan echter altijd, ieder moment, kiezen voor een andere leefstijl.

Terugschakelen

Het moeilijkste is het begin. Namelijk de periode dat je terugschakelt van je overlevingsmodus naar je ontspannen zijn-modus. Je overlevingsmodus gaat namelijk eerst in paniek raken: ‘hoezo ga jij rustig een kopje thee drinken? We zijn in levensgevaar joh! Rennen!’ Je gaat die gevoelens onvermijdelijk voelen; de onrust en drang om op te staan en dingen te doen. En daar kan het bij blijven; je hoeft namelijk niets met die gevoelens te doen. Registreer ze, bedank ze en neem weer een lekker slokje thee. Elk moment dat je haast voelt kun je kiezen voor rust en ontspanning. Zelfs als je op tijd staat. Aandachtig je sleutels pakken, rustig in je auto gaan zitten, even diep in- en uitademen. Glimlachen. Heel rustig en aandachtig de was opvouwen, waardoor je er een paar tellen langer over doet, maar tegelijk ook een ontspannen en levend gevoel hebt opgedaan. Niet verzanden in (sociale) media.

Media mania

We moeten zoveel van de (sociale) media, is het credo. Ik denk dat dit slechts deels zo is. Ja, we krijgen een bepaald beeld via deze kanalen die bijdragen aan ons stressvolle bestaan. Maar we zoeken het ook bewust op. Het geeft ons namelijk iets: weg zijn uit de ‘realiteit’. We hoeven even dat uitputtende overlevingssysteem niet te voelen, of emoties die minder fijn zijn. Het voelt als ontspannen, terwijl je in werkelijkheid een stap buiten jezelf zet, zodat je jezelf niet voelt. Alle spanning en andere ellende zijn er nog gewoon als jij weer terugkomt uit je mediatrip. Daarom wil je wéér de media induiken. En wéér. Dat maakt het verslavend. Onderschat niet de ernst van deze verslaving en de gevolgen ervan op jouw levenskwaliteit. Probeer maar eens een paar dagen zonder tv, sociale media, internet en dergelijke. Ervaar de gevoelens die bij je opkomen, dan weet je precies wat (sociale) media voor invloed op je hebben.

De gouden tip

Nare emoties zul je, als je aandachtig leeft, natuurlijk blijven tegenkomen. Prachtig! Nu kan je ze doorvoelen, zodat ze weg kunnen gaan, of je kan actie ondernemen om te helen -in plaats van ze ergens weg te stoppen. De keuze is, ongeacht de maatschappij waar je in leeft, aan jou. Wil je in een slaaptoestand leven? Overleven in je dagelijkse activiteiten en in je vrije tijd verdoofd worden? Of wil je wakker zijn; het moment beleven, leren genieten van de afwas (jakkes), zelf weer dingen gaan maken, voedende gesprekken voeren, mijmeren over dingen, lekker als een poes in de zon liggen soezen? Wil je al dat goede naar boven laten komen? Dan heb ik een gouden tip voor je: lief, dapper mens, ga je vervelen!

(In een later blog zal ik uitgebreider ingaan op de kunst van het vervelen. Voor nu is het genoeg, om te voorkomen dat zo’n lange tekst niet in jullie schema past 😉 . )

Op mijn Facebookpagina deel ik regelmatig tips voor een meer ontspannen leven. Deze tips kunnen je onder andere helpen als de stress in je lijf hoog zit en je hier klachten door hebt.