Welkom pijn!

We kunnen het denk ik eens zijn dat het leven fijne gevoelens kent en minder fijne (rot-) gevoelens. Wat mij echter opvalt, is dat het tweede vaak onnodig groot wordt.

Pijn of lijden?
Tijdens een retraite van afgelopen zomer sprak Wim Heusinkveld (van de Maanhoeve) over het verschil tussen pijn en lijden. Zoals meerdere wijzen ook zeiden: pijn is onvermijdelijk deel van het leven, fysiek zowel als emotioneel. Lijden, echter, is een keuze. Die zin prikt misschien een beetje, laat me hem uitleggen via een persoonlijke ervaring.

Ik wil dit niet meer!
Eind 2017 kreeg ik een hersenschudding. Wekenlang kon ik bijna geen prikkels verdragen. Ik lag voornamelijk in een donkere, stille kamer. In die periode doorliep ik dagelijks vaak een soort cyclus. Daarin was een fase waarbij ik het hele gebeuren onderging en er het beste van maakte. Ik mediteerde wat, richtte me op vertrouwen… Ik voelde me dan goed. Maar er kwam meestal ook een paniekfase, waarin ik bijpassende gedachten had, zoals: “herstel ik hier wel van?” en “ik wil dit niet meer!!” De zenuwen gierden door mijn lijf en doorgaans ging het gepaard met een huilbui.

De keuze
In dit voorbeeld was de pijn de hersenschudding. Een onontkoombaar feit; ik moest fysiek herstellen en dat hield in dat ik mezelf moest onttrekken van mijn gebruikelijke leven. Dat was de pijn die er was. Het lijden was de paniekfase. Met mijn gedachten maakte ik een verhaal van mijn situatie. Ik vond er iets van; deed zwartgallige voorspellingen en voedde mezelf met medelijden. Ik vond vooral dat het anders moest zijn en aangezien het niet anders wàs, creëerde ik lijden. Onnodig. Daar zit hem de keuze in. Het herstelproces verliep toch wel op zijn manier, of ik het nou rot vond of geweldig. Sterker nog: de paniekfasen zouden het herstel eerder in de weg zitten. Bekend is immers dat stress fysiek herstel belemmert.

Rommelende buik
Moet je dan alle negativiteit wegdrukken? Ja! … Nee, natuurlijk niet :). Tijdens de eerder genoemde retraite heb ik gewerkt aan het volgende inzicht: alles mag er zijn. De retraite bevatte veel meditatiemomenten en mindfulness beoefening. Hierdoor had ik genoeg tijd om mezelf te observeren. Zo was er een stiltemeditatie, waarbij mijn buik geluidjes maakte (De Pijn in dit verhaal). In eerste instantie schoot ik in een kramp: ‘nee! Ik wil geen gekke geluidjes maken die iedereen hoort! Stil, buik!’ Met ongemakkelijk ademhalen en gespannen zitten tot gevolg. Oftewel: het lijden.

Kom er gezellig bij!
Al aardig ingewerkt zijnde in het retraite-gebeuren, besloot ik nu dit alles te observeren. Wat gebeurt er nu precies? En mag dat er gewoon zijn? Ik oefende hiermee. Ik heette de gespannenheid, die zich schaamde voor de geluidjes, welkom. ‘Kom er gezellig bij!’ Zei ik. Toen zag ik dat er ook een deel van mij was dat graag liefdevol naar mijzelf wilde zijn in deze situatie. ‘Gezellig, kom er ook bij, voel je welkom,’ zei ik tegen dit deel. Dan was er nog de buik zelf, die borrelde. Die deed gewoon wat ‘ie deed en mocht er ook helemaal zijn. Ik ben visueel ingesteld en zag uiteindelijk al die delen staan en dacht constaterend: ‘nou, daar staan we dan!’ Een lach verscheen op mijn gezicht. Wat een malle situatie.

Golven van emoties
Moraal van dit verhaal: emoties en reacties zijn logisch als je een mens bent. Dat betekent echter niet dat je aan ze bent overgeleverd. Je kunt altijd de rol van observator aannemen. Doorvoelen en benoemen; ‘zo hé, wat heftig voelt die schaamte!’ Je zult merken dat de pijn en het daaruit voortvloeiende gevoel, als een golf zijn. Een golf die vanzelf komt en gaat. Het is een essentieel verschil met erin verdwijnen en de schaamte aan het roer te laten. Dat is lijden. Als observator kun je het gevoel of de reactie de ruimte geven, zodat het eruit kan. Daarbij kun je zonodig nog weer een treetje dieper gaan, als je bijvoorbeeld weerstand voelt naar het doorvoelen van het gevoel (volg je ‘m nog?). Je kan ook dit er weer laten zijn: ’hé weerstand, ben je daar? Wees welkom! Kom er gezellig bij!’ Zo geef je ruimte aan de pijn en de reactie hierop van jouw systeem, waarbij je voorkomt dat je hoeft te lijden.

N.B. Soms lukt het niet om zelf die accepterende rol aan te nemen, of bepaalde gevoelens of reacties blijven maar terugkomen. Dan is het aan te raden om ondersteuning te zoeken. Je kunt hiervoor altijd vrijblijvend contact met mij opnemen via telefoon of mail.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *